آمونیاک چیست؟ گازی بی رنگ است که متشکل از گاز های هیدروژن و نیتروژن و دارای فرمول شیمیایی NH3 است. با بویی متمایز که یک ماده شیمیایی بسیار با ارزش و ماده کلیدی در تولید انواع محصولات شیمیایی می باشد و جهت مصارف مختلف آن را به صورت آمونیاک مایع نیز مورد استفاده قرار می دهند. این ماده به طور طبیعی در هوا، خاک، آب، گیاهان، جانوران و انسان وجود دارد. بدن انسان هنگامی که پروتئین غذاهای مصرفی را تجزیه می کند، آن ها را به آمونیاک و آمینو اسید تبدیل می کند.

 

ساختار شیمیایی

ساختار شیمیایی آمونیاک به صورت زیر است که در تصویر مشاهده می کنید.

 

ساختار شیمیایی آمونیاک

 

آمونیوم هیدروکسید که عموما در مصارف خانگی با نام آمونیاک شناخته می شود یک جزء تشکیل دهنده ی بسیاری از مواد شوینده ی خانگی است که ما هر روز با انها سروکار داریم. آمونیاک توانایی پاک کردن بسیاری از سطوح را در کاربری های خانگی دارد. از لوله ها و سینک و دستشویی گرفته تا آشپیزخانه , حمام و سطح کاشی و سنگ. آمونیاک هم چنین توانایی پاک کردن لکه های چربی و یا روغن های گیاهی را دارا می باشد. مانند مانند روغن های پخت و پز و یا نوشیدنی های الکل دار. چون آمونیاک سریعا تبخیر می شود معمولا از آن در تولید شیشه پاک ها به منظور جلوگیری از ایجاد لکه بر روی شیشه, استفاده می کنند.

فروش آمونیاک در ابتکار پژوهش شیمی اروند

 

آمونیاک هم چنین ماده ی اساس تشکیل هنده کودهای آمونیوم نیترات است که موجب آزاد شدن نیتروژن درون خام می شوند. نیتروژن یکی از مواد غذایی اصلی گیاهان است. بیش از60% از آمونیاک تولیدی در سراسر جهان در واحدهای تولید کودشیمیایی به مصرف می رسد. برای تولید محصولات با کیفیت کشاورزان نیازمند استفاده از کودهایی شیمیایی هستند.  

در سایر کاربردهای صنعتی نیز از آمونیاک به عنوان یک سیال مبرد در تجهیزات تهویه متبوع استفاده می شود. آمونیاک توانایی این را دارد که مقدار قابل توجهی از گرمای اطراف خودش را جدب کند. هم چنین از آمونیاک می توان در فرایند تصفیه آب و یا در تولید بسیاری از محصولات مانند پلاستیک ها, مواد منفجره, پارچه , افت کش ما و رنگ کاربرد دارد.

از دیگر کاربردهای آمونیاک می توان به استفاده از آن در ساخت سیستم های ذخیره سازی سرد, تولید لاستیک, صنایع چاپ و کاغذ , منبع نیتروژن و یا در تولید دارو اشاره کرد.

 

 

خواص فیزیکی، شیمیایی و مشخصات ظاهری

1- وزن مولکولی آن 17.031 گرم بر مول می باشد و دارای بویی تند است.
2- نقطه جوشش 33.4- درجه سانتی گراد  و نقطه ذوب آن 107.9- درجه فارنهایت است.
3- دارای نقطه فلش 132 درجه سانتی گراد و چگالی آن 0.6818 در 28.03- درجه فارنهایت است.
4- فشار بخار این ترکیب 400 میلی متر جیوه در 49.72- و دمای خود سوزی آن 1204 درجه فارنهایت است.
5- هنگامی که به آن گرما داده می شود، بخارات سمی و همچنین نیتروژن اکسید از خود منتشر می کند.
6- ویسکوزیته این گاز معدنی نیز 0.475 سانتی پویز در69- درجه سانتی گراد اندازه گیری شده است.
ساختار شیمیایی آمونیاک به صورت زیر است که در تصویر مشاهده می کنید. 

 

تست های سنجش خلوص

محلول آبی گاز آمونیاک یک مایع روشن و بدون رنگ است که چگالی ویژه آن با افزایش میزان آمونیاک محلول کاهش پیدا میکند.

برای اهداف آنالیزی، عموما دو نوع محلول با غلظتهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرند، یکی با چگالی ویژه 0.96 که حدود 10% آمونیاک دارد و دیگری که دارای چگالی ویژه 0.925 و حدود 20% آمونیاک است. گرید دیگری نیز از این محلول در برخی آزمایشگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد که دارای غلطت 28% آمونیاک است و با نام "آب آمونیاک 28%" شناخته می شود.

 

الف: محلول آب آمونیاک 28% ("Strong Ammonia solution")

 

مایعی شفاف و بدون رنگ که دارای چگالی ویژه 0.90 است و حاوی 28% NH3 است.

مواد غیر فرار

از تبخیر 3.5 cc از محلول آب آمونیاک در حمام آبی، هیچگونه باقی مانده قابل وزنی نباید به جا بماند. البته همواره ردی ناچیز  باقی می ماند.

 

کلرایدها ; پیریدین

3.5 cc از محلول آب آمونیاک رقیق شده با 30cc آب و فوق اشباع توسط 20 cc اسید نیتریک را آماده کنید. محلول باید بی رنگ بماند. این محلول با اضافه شدن محلول نیترات نقره به آن نباید دچار تغییر شود.

 

فلزات سنگین

2 cc از محلول آب آمونیاک را توسط 20 cc آب رقیق کنید و سپس چند قطره محلول آمونیوم سولفید را به آن بیفزایید، هیچ تغییری در محلول نباید پدید آید.

 

سولفات ها

3.5 cc محلول آب آمونیاک را توسط هیدروکلریک اسید به مقدار کم اسیدی کنید، و سپس به آن محلول کلرید باریم بیفزایید. رسوب باریم سولفات نباید پس از 12 ساعت ایجاد شود.

 

کربن دی اکسید

رنگ محلول حاوی 3.5 cc از محلول آب آمونیاک و هیدروکسید کلسیم نباید به یکباره از یک کدری ملایم فراتر رود.

 

تعیین مقدار کمی

2 گرم آب آمونیاک را با 50 cc آب رقیق کرده و با اسید هیدروکلریک نرمال تیتر کنید. از متیل اورنج به عنوان شناساگر استفاده کنید.

1cc از هیدروکلریک نرمال برابر با 0.01706 گرم از آمونیاک است.

 

ب: آب آمونیاک 20%، آب آمونیاک غلیظ

این محلول دارای چگالی ویژه 0.925 و حاوی 20% آمونیاک است.

 

تست های مواد غیر فرار،کلرایدها، پیریدین، فلزات سنگین، سولفات ها و درصد NH3 موجود همگی همانند آنچه که برای آب آمونیاک 28 درصد شرح داده شدند، انجام می شوند. فقط در آزمایش ها به جای 3.5 cc محلول 28% از 5 cc محلول 20% استفاده کنید. برای این محلول تست های زیر نیز باید انجام شوند.

 

سولفیدها

در صورت اضافه کردن تعداد کمی قطره از استات سرب آمونیاک به 5 cc از محلول آب آمونیاک، مایع نباید به رنگ زرد و یا قهوه ای دربیاید و همچنین نباید رسوب سیاه رنگی بوجود آید.

 

Tar-Bases (آنیلین، پیریدین، پیرول و غیره)

مخلوطی از 5 cc آب آمونیاک و 20 cc اسید نیتریک را بر روی حمام آب تبخیر کنید. باقی مانده تبخیر باید دارای رنگ سفید خالص باشد.

 

کلسیم

مخلوطی از 5 cc آب آمونیاک و 20 cc آماده کنید. اگر محلول آمونیوم اگزالات را به آن بیفزایید هیچگونه کدری نباید در محلول باشد.

 

منیزیم

بر اثر افزودن محلول آمونیوم فسفات به 10 cc محلول آب آمونیاک، پس از دو ساعت نباید هیچ رسوبی تشکیل شود.

 

کربنات ها

10 cc از محلول آب آمونیاک را با 20 cc از محلول رقیق کلسیم هیدروکسید مخلوط کرده و بجوشانید، به جز یک کدری مختصر نباید هیچ اتفاق دیگری برای محلول بیفتد.

 

فسفات ها

به 10 cc آب آمونیاک 40 cc اسید نیتریک و 25 cc محلول آمونیوم مولیبدات اضافه کنید. هیچ رسوب زرد رنگی نباید پس از 2 ساعت در دمای 40 درجه سانتیگراد بوجود آید.

 

ج: آب آمونیاک 10%

این محلول حاوی 10% آمونیاک و دارای چگالی ویژه 0.96 است.

تمامی تست های این محلول همانند آنچه که برای محلول آب آمونیاک 20% شرح داده شد انجام می گیرند با این تفاوت که در تمامی تست ها مقدار محلول 10% باید دو برابر مقدار محلول 20% باشد.

بازار جهانی آمونیاک:

در حال حاضر آمونیاک بخش اصلی صنایع نیتروژنی در سراسر جهان محسوب می شود و مصرف آمونیاک به منظور تولید کودهای نیتروژنی بیش از 80% از بازار آن را تشکیل می دهد. کودهای نیتروژنی پرمصرف ترین نوع کودشیمیایی در سراسرجهان است و تخمین زده می شود که نزدیک به 60% از کل کودهای شیمیایی تولیدی, کودهای نیتروژنی ( ازته ) هستند. به جزء چین که آمینیاک را به طور عمده طی فرایند گسیفیکیشن از زغال سنگ تولیدی می کند, در سایر نقاط جهان عموما از گاز طبیعی به عنوان خوراک واحدهای تولید آمونیاک استفاده می شود.

در نمودار زیر میزان مصرف جهانی آمونیاک را در مناطق مختلف جهان مشاهده می کنید.

 بازار جهانی آمونیاک

آمونیاک پیش از آن که به خاک اضافه شود عموما به شکل کودهای شیمیایی پایین دست خود در می آید. این محصولات عبارتند از, اوره , آمونیوم نیتراک , آمونیوم سولفات , آمونیوم فسفات و محلول های نیتروژنی. پیش بینی می شود میزان مصرف آمونیاک هم در صنایع کود شیمیایی و هم در سایر صنایع شیمیایی طی سال های آینده افزایش خواهد یافت اما رشد این میزان مصرف در سایر صنایع شیمیایی نسبت به واحد های تولید کود اندکی بیشتر خواهد بود. هم چنین از آمونیاک به منظور تولید آمونیوم نیترات که ماده ی اصلی تولید مواد منفجره است استفاده می شود. و یا برای تولید اکریلونیتریل ها برای تولید فیبرها و پلاستیک های کریلیک , هگزادیمتیلن آمین , ایزوسیانات به منظور تولید پلی اورتان و هم چنین طیف گسترده ی دیگری از محصولات آمینی و نیتریلی مورد استفاده قرار می گیرد.

بازار جهانی آمونیاک به دلیل آن که در مناطق دارای مخازن عظیم گازی دارای محدودیت چندانی برای تامین خوراک آن وجود نداشته است, طی دو سال گذشته دارای بازار ثابتی بوده است. در سال گذشته چین با افزایش شدید قیمت زغال سنگ مواجه شد و همین امر بر روی بازار صادراتی ان تاثیر گذاشت به طوری که میزان تولید جهانی آمونیاک در سال 2016 نسبت به سال پیش از آن یعنی 2015 اندکی کاهش داشته است. اما با آن که میانگین تولید جهانی کاهش یافته است اما در مناطق خاورمیانه و ایالات متحده با افزایش تولید روبه رو بوده ایم. در حال حاضر به دلیل اقتصاد ضعیف حاکم بر جهان, تقاضا برای کودهای نیتروژنی چندان رشدی نداشته است. وجود قیمت های پایین برای محصولات غذایی , افزایش رقابت و نوسانات قیمت انرژی نیز به این امر دامن زده است. از این جهت قیمت جهانی کودهای شیمیایی در سال 2017 با کاهش مواجه بوده است که تاثیر چشمگیری بر روی میزان درآمد واحدهای تولید کودهای شیمیایی داشته است.

رفته رفته تمایل به استفاده از نفتا و سوخت ها به عنوان خوراک واحدهای تولید آمونیاک در حال کاهش است و در واحدهای جدیدی که در ساخت هستند تمایل به استفاده از گاز طبیعی به عنوان خوراک خود دارند. پیش بینی می شود طی پنج سال آینده 97% از واحدها تولید آمونیاک که ساخته می شوند, خوراکشان گاز طبیعی خواهد بود.  ساخت واحدهای آمونیاک پرهزینه است و هزینه اولیه ساخت آنها می تواند تا به بیش از 1 میلیارد دلار برسد, هم چنین زمان ساخت آنها نیز بالاست و بیش از 3 سال ساخت آن طول می کشد.

در طی سال های 2011 تا 2016 میزان مصرف جهانی آمونیاک سالانه 2% افزایش داشته است, در طی سال های 2017 تا 2021 پیش بینی می شود که این رشد اندکی کاهش یافته و به 1.8% در سال برسد. هم چنین تعادل عرضه/تقاضای آمونیاک در سال های آینده اندکی به خواهد خورد و با وارد تولید شدن واحدهای در حال ساخت, بازار با اندکی عرضه مازاد مواجه خواهد شد. در سال های آینده ظرفیت تولید آمونیاک در مناطقی افزایش خواهد یافت که به منابع گاز طبیعی ارزان قیمت دسترسی دارند.
 

برای اطلاع از قیمت خرید و فروش آمونیاک با ما در ارتباط باشید.

تلفن تماس:021 77641217

با ما در شیمی اروند همراه باشید