حلال 402 که در واقع عضوی از خانواده ی بزرگ حلال هایی است که با نام های mineral spirit یا Stanford solvent  ویا به طور کلی تینر رنگ شناخته می شوند است. دامنه ی دمای جوشی حلال 402 بین 150 تا 220 درجه ی سانتی گراد و دارای رنگی شفاف و بویی قابل تشخیص است که در آب نامحلول است و دمای خوداشتعالی آن نیز 232 درجه ی سانتی گراد است. 

بررسی حلال 402 در یک نگاه

محصول فوق جز حلال های آروماتیک پایین تقسیم بندی می شود

ترکیبی از هیدروکربن های پارافینی و آروماتیک هایی با دامنه تقطیر 200 تا 142 درجه سانتیگراد است

خورنده نیست و از نظر شیمیایی پایدار است

این ترکیب آروماتیک به عنوان حلال برای از بین بردن لکه های مختلف و همچنین به منظور حلال در صنعت رنگ سازی مورد استفاده قرار می گیرد. زدودن ترکیبات آروماتیک از این حلال موجب بی بو شدن و افزایش کاربری آن در صنعت رنگ گردیده است.

این ماده در سه گرید تولید می شود. گرید A به منظور استفاده در صنعت چاپ و رنگ استفاده می شود. گرید B  در وارنیش ها، الکل ، چاپ پارچه ، واکس خانگی و روکش کف و غیره استفاده می شود و گرید C  به طور عمده در تولید حلال های روان کاری از سطح فلزات و اسپری های تمیز کننده و غیره کاربرد دارد.

نگاهی دقیق تر به کاربرد های این حلال

این ماده به طور گسترده در تهیه ی رنگ ها مورد استفاده قرار می گیرد. هنرمندان از این ترکیب به عنوان جایگزینی برای ترپنتین به دلیل اشتعال پذیری و میزان سمیت کمتر آن, استفاده می کنند. همچنین این ترکیب در مصارف دیگری هم چون رنگ رزی پارچه, پاک کردن سطح فلزات, ساخت مبلمان, پولیش های کفش و کف زمین, فرمولاسیون پاک کننده های خشک,فرایند استخراج, صنایع لاستیک و تولید آسفالت مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده غیرخورنده و دارای پایداری شیمیایی است. 

msds حلال 402 در ابتکار پژوهش شیمی اروند

حلال 402 در واقع ترکیبی از مخلوط های آلیفاتیک و alicyclic است که درواقع مخلوطی از هیدروکربن های C7 تا C12 محسوب می شوند. وایت اسپریت نامحلول در آب است و از این جهت می توان از آن در فرایند استخراج,  اسپری ها, محافظ های چوب, رنگ ها , تولید لاک ناخن و یا در تولید آسفالت استفاده کرد. در اروپای غربی حدود 60% از white spirit ها صرف مصارف تولید رنگ و لاک ناخن می شود. White spirit پرکاربرترین حلال مورد استقاده در صنایع رنگ است. در مصارف خانگی از آن عموما به منظور پاک کردن قلموهای نقاشی بعد از انجام کار, استفاده می گردد. از آن همچنین به عنوان ماده مشتعل کننده کوره های زغال چوب, حذف چسب باقی مانده بر روی سطوح غیرمتخلخل و غیره استفاده می شود.

انواع و گریدهای حلال 402:

سه نوع و سه گرید مختلف از وایت اسپریت وجود دارد. دسته بندی انواع این مواد بر اساس نوع تولید آنهاست که شامل  hydrodesulfurization (removal of sulfur) alone (type 1), solvent extraction (type 2) or hydrogenation (type 3). می شود.

حال هر کدام از این دسته ها خود به سه گرید مختلف تقسیم بندی می شوند. گرید با نقطه فلش پایین, گرید معمولی و گرید با نقطه فلش بالا. هم چنین یک گرید از درجه ی صفر نیز وجود دارد که با نام جزء تقطیر شده شناخته می شود و عمدتا شامل هیدروکربن های اشباع C9 تا C12 با دامنه جوش بین  140 تا 200 درجه ی سانتی گراد است. به حلال 402 اصطلاحا آروماتیک پایین می گویند. همچنین حلال آروماتیک بالا را نیز با نام حلال ويژه می شناسند که به عنوان رقيق کننده در صنايع الکل سازي ، رنگ سازي و صنعت چاپ کاربرد دارد.

در جدول زیر گریدهای مختلف وایت اسپریت ها را مشاهده می کنید.

 

 اما چرا این ترکیب جز آروماتیک پایین طبقه بندی می شود؟

همانطور که گفته شد این ماده در گرید های مختلفی تولید می شود. باید توجه نمود گرید 1 از وایت اسپریت ها حاوی حداکثر 25 درصد ترکیبات آروماتیک می باشد و گرید شماره ی 2 از این ماده حاوی حداکثر 17 درصد از ترکیبات آروماتیک نفتا می باشد. این مواد نقطه جوش های متفاوتی دارند و در اثر تقطیر نفت سفید به دست می آیند. با این حال برای هر دو گرید فرایند هیدرو سولفوریزاسیون یا همان گوگرد زدایی قبل و یا بعد از تقطیر صورت می پذیرد.

حلال 402

بازار مصرفی این ماده و پیش بینی های صورت گرفته:

در سال 2016 ارزش بازار جهانی وایت اسپریت چیزی در حدود 5360 میلیون دلار بوده است.  و پیش بینی می شود که این بازار تا سال 2023 , به طور میانگین سالانه 5.3% رشد داشته باشد و به بیش از 7671 میلیون دلار برسد. در سال 2016 بخش تینرهای رنگ, بیشترین میزان مصرف حلال 402را در سراسر جهان داشته است. از این جهت گرید آروماتیک پایین این محصول که در بخش رنگ کاربرد دارد رشد بیشتری نسبت به سایر گریدها داشته است.

از بزرگترین تولید کنندگان وایت اسپریت ها (به خصوص حلال 402) در سراسر جهان می توان به شرکت های زیر اشاره کرد:

ExxonMobil Corporation, Royal Dutch Shell Plc., Total S.A., Idemitsu Kosan Co., Ltd., Compaa Espaola de Petrleos, S.A.U., Neste Oyj, Haltermann Carless, DHC Solvent Chemie GmbH, Al Sanea Chemical Products, and GSB Chemicals.

 

 

از عمده تولید کنندگان این محصول در کشور می توان به : پالاشگاه تبریز, اصفهان,  کرمانشاه ,  شیراز و بندر عباس اشاره کرد.

آنالیز:

آنالیز این ترکیب تولید شده توسط پتروشیمی شیراز را در عکس زیر می توانید مشاهده نمایید:

آنالیز حلال 402

شرایط نگه داری و حمل و نقل:

حلال 402 را در محیط خشک, خنک, دارای تهویه ی مناسب و به دور از اشعه مستقیم آفتاب , گرما و سایر منابع اشتعال زا نگه داری نمایید. برای انبار کردن این محصول باید از ظروف دربسته استفاده کرد.

 

ابتکار پژوهش شیمی اروند تامین کننده ی مواد شیمیایی با کیفیت

 

منابع:

 

[1] Stoddard solvent. (n.d.). Retrieved October 1, 2018, from https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/6-bromohexyl_Acetate

[2] . (2018, August 26). Retrieved October 1, 2018, from https://en.wikipedia.org/wiki/White_spirit