پتاسیم در سال 1807 کشف شد این فلز قلیایی تنها فلزی بود که توسط عمل الکترولیز از هم جدا شد . و امروزه از آن به عنوان کود سولفات پتاسیم و یا دیگر انواع کود استفاده می گردد. این عنصر حدود 4/2 % از وزن پوسته زمین را تشکیل می دهد و از نظر فراوانی هفتمین عنصر پوسته زمین می باشد. مواد معدنی بسیار زیادی که در برکه ها ته نشین شده  اند عمل استخراج پتاسیم و نمک آن را اقتصادی تر می کنند.

منابع مهم پتاسیم در کالیفرنیا ، آلمان نیومکزیکو ، یوتا و دیگر نقاط زمین می باشد .

در عمق 3000 فوتی زیر بسترساسکچون(Saskatchewan)   ، مقادیری اعظمی از پتاس وجود دارد که می تواند به عنوان یک منبع مهم برای این عنصر در آینده  در نظر گرفته شود .


منابع این عنصر:

اقیانوسها نیز منابع دیگری برای K می باشند ، اما در مقایسه با سدیم  مقدار K موجود در یک حجم مشخص آب کمتر است . این عنصر در صورت عمل الکترولیز می تواند به اجزای هیدروکسید تجزیه شود . از روش های حرارتی نیز برای تولید K نیز استفاده می شود .

پتاسیم هرگز به صورت رها شده در طبیعت یافت نمی شود . با این وجود یون های K در ارگانیسم های زنده برای فیزیولوژی سلولهای تحریکی بسیار مهم است.

 

در شمال آمریکا MOP( muriate of potash) 95 درصد از کود پتاس را تشکیل میدهد

پتاسیم سولفات و K2SO4.MgSO4 منابع گسترده مصرفی هستند اما مقدار مصرف آن ها کمتر از 5درصد از کل مقدار آن است.

فرم های دیگر پتاس تنها به مقادیر محدودی استفاده میشود.

مقادیر K که به طور معمول در کود های پتاس دار(سولفات پتاسیم) موجود است و در جدول زیر آمده است:

 

K

K2O

Form of potash

49.8 – 51.9

60 – 62.5

KCl

41.5 – 43.5

50 – 52

K2SO4

18.3

22

K2SO4.MgSO4

36.5

44

KNO3

 

سایر مواد پتاس:

گاهی اوقات زائده های تولیدی برخی از صنایع مانند تنباکو ، ضایعات پشمی ، کارخانه چغندقند ، و سایر ضایعات مشابهی که از کارخانه های صنعتی تولید

میشود منبع پتاسیم هستند.

 

کود مخلوط:

در حالی که تقریبا تمام کود پتاس در یکی از فرم های توضیح داده شده در بالا آمده است مقدار قابل توجهی از آن به خاک بعنوان کود سولفات پتاسیم که

حاوی یک یا چند عنصر دیگر علاوه بر پتاس است اضافه میشود.

بنابراین در این کود 5-20-20 ، 5درصد آن نیتروژن ، 20درصد آن P2O5  و 20درصد آن K2O در وزن کود میباشد.

کود مخلوط شده از نظر فیزیکی شامل مواد KCl و دی امونیوم فسفات که مورد استفاده وسیعی دارند.

این کود در نوع مایع شامل مقادیر کمی از پتاسیم در محلولی روشن اما به نسبت زیادی به صورت معلق (سوسپانس) شده میباشد.

 

پتاس معدنی:

بیشتر کود پتاس به صورت معدنی و از ذخایر زیرزمینی حاصل میشوند.

استخراج  یکی دیگر از روش هایی است که میتوان پتاس از منابع زیر زمینی جمع آوری کرد.

در این روش آب به میان حفره تزریق میشود تا نمک موجود را در خود حل کند و محلول شامل پتاسیم و سدیم کلراید از حفره ای دیگر در نزدیکی آن خارج

میشود.

 

تولید و مصرف :

مجموع محصولات تولید شده در جهان افزایش یافته است از 15.9 میلیون تن K2O در سال 1996 به 27.2 در سال 1976 و 31.7 در سال 1986 اما

در سال 1996 تولیدات به ارامی کاهش پیدا کرد به طوری که در سال 1996 25.3میلیون تن محصول تولید و در سال 1997 25.9 میلیون تن تولید شد.

7کشوری که تولیدات آن ها 90درصد پتاس جهان را در سال1997 به همراه داشته است.

  • کانادا بزرگترین تولید کننده با 36درصد
  • آلمان 14درصد
  • روسیه 12درصد
  • بلاروس 11درصد

و آمریکا 6 درصد از تولیدات جهانی را دارا است.

سایر تولید کنندگان کشورها شامل برزیل،شیلی ، چین ، فرانسه ، اسپانیا، اوکراین، و انگلستان درحالی که  تولید پتاس در خاورمیانه و آفریقا بسیار کم و یا

اصلا تولید نمیشود.

از زمان اغاز معدن پتاس در کانادا در سال 1962 ، تولیدات در شمال آمریکا به سمت کانادا منتقل شد.

اروپا و کشاورزان اتحاد شوروی 30درصد پتاس جهان را در سال 1997 مصرف کردند ، در اسیا 25درصد و در U.s نیز 25درصد و در آمریکای لاتین

15درصد.

پتاسیم سولفات دومین ترکیبی است که دارای تناژ بالایی از K است و در کودها از آن میتوان استفاده کرد.

سولفات ها یا سایر فرم های نانوکلراید که جایگزین میشوند برای محصولاتی که نمی توانند یون های کلرید را به خوبی تحمل کنندمانند تنباکو و بعضی از میوه

ها و سبزیحات.

 

منبع های K غیر کلرید اغلب در مناطقی نیاز است که در ان مناطق کلرید انباشته شده باشد یا در آن مناطق گوگرد موجود باشد که محصول فوق

ترجیح داده میشود.

خاک در این مناطق دارای گوگرد و K است.

 

نحوه استفاده از کود سولفات پتاسیم:
      
                                 

سبزیجات و گلخانه ها

همراه آبیاری

12-7کیلو گرم در هکتار

غلات

( گندم، جو، ذرت)

آبیاری تحت فشار

9-5 کیلو گرم در هکتار

محلول پاشی

7-4کیلو گرم در هکتار

همراه آبیاری

15-9 کیلو گرم در هکتار

آبیاری تحت فشار

15-10 کیلو گرم در هکتار

محلول پاشی

10-5 کیلو گرم در هکتار

درختان میوه

(سیب، گلابی، هلو، مرکبات و...)

همراه آبیاری

35-15 کیلو گرم در هکتار

آبیاری تحت فشار

12-7 کیلو گرم در هکتار

محلول پاشی

محلول  3 تا 5 در هزار

انگور

همراه آبیاری

35-15 کیلو گرم در هکتار

آبیاری تحت فشار

15-10 کیلو گرم در هکتار

محلولپاشی

محلول 5 در هزار ( 2تا 3 نوبت )

خرما

همراه آبیاری

100 گرم برای هر درخت در 3 نوبت

آبیاری تحت فشار

12-7 کیلو گرم در هکتار

محلولپاشی میوه

محلولپاشی میوه، 7 در هزار ( 1تا 2 نوبت )

هندوانه و خربزه

همراه آبیاری

35-15 کیلو گرم در هکتار

آبیاری تحت فشار

15-10 کیلو گرم در هکتار

محلولپاشی

محلول 5 در هزار ( 2تا 4 نوبت )

چغندر قند

همراه آبیاری

35-15 کیلو گرم در هکتار

آبیاری تحت فشار

15-10 کیلو گرم در هکتار

محلولپاشی

محلول 5 درهزار ( 2 تا 4  نوبت)