در صنایع گوناگون بسته به نوع صنعت پساب های گوناگونی تولید می شود. این پساب ها ممکن است حاوی عناصر مهمی باشند که با بازیافت و به کارگیری مجدد آن ها می توان بخش زیادی از هزینه ها را تا حدودی جبران نمود. همچنین قوانین محیط زیستی نیز ایجاب می کند که از ورود پساب های صنعتی حاوی فلزات سنگین و یا سایر عناصر و مواد سمی به محیط زیست حدالمقدور جلوگیری به عمل آید. در نتیجه با بازیافت این مواد می توان به محیط زیست کمک شایانی نمود.همچنین آبی که در صنعت مورد استفاده قرار می گیرد باید آبی با استاندارد های مناسب باشد زیرا  استفاده از آب با ناخالصی های فراوان می تواند موجب ایجاد رسوب و از کار افتادن دستگاه های مورد استفاده و یا تولید محصولی با کیفیت پایین گردد. همین عوامل موجب گردیده ست تا تصفیه ی پساب های صنعتی از اهمیت بالایی برخوردار گردد.

پسماند های صنعتی

در ادامه به معرفی صنایع گوناگون و پساب های آن ها بیشتر می پردازیم:

صنایع گاز و پتروشیمی:

صنایع پتروشیمی به دلیل حفاظت محیط زیست نیازمند بازیافت پساب های تولیدی دارد.

پالایشگاه های پتروشیمی از مقادیر زیادی آب مخصوصا برای خنک کردن سیستم ها استفاده می نمایند.

در نتیجه فاضلاب تولیدی توسط این صنعت معمولا شامل مواد شیمیایی خطرناک مانند فنل ها،نیتروژن آمونیاکی و... می باشد.

صنعت کاغذ سازی:

آب در تمام فرایند های ساخت کاغذ مانند تهیه ی مواد خام، شست و شوی خمیرکاغذ و دستگاه های مرتبط، تولید بخار، خنک کردن دستگاه و... نقشی اساسی دارد.

این صنعت جز یکی از بزرگترین مصرف کنندگان این ماده به شمار می رود.

پسماند های این صنعت حاوی مواد آلی رنگ ها و... می باشد.

صنایع غذایی:

در صنعت غذایی استفاده از آب تصفیه شده امری مهم و ضروری است زیرا این ماده باید عاری از هرگونه مزه و یا ناخالصی باشد تا بتوان محصولی با کیفیت بالا تولید نمود. آب در این صنعت به منظور شست و شو ، تولید بخار تهیه ی آب میوه ها ، خنک کننده و... مورد استفاده قرار می گیرد.

تولید برق:

صنعت تولید برق یکی از بزرگترین مصرف کننده های این ماده به شمار می رود.

در این صنعت از آب برای خنک کردن دستگاه ها و یا به عنوان خوراک بویلر ها (آب معدنی) استفاده می نمایند.

آب مورد استفاده در این صنعت باید عاری از ناخالصی باشد.

همچنین پسماند تولیدی در این صنعت را بعد از استفاده با کمک روش های ذکر شده در ادامه ی مقاله تصفیه می نمایند.

پسماند این صنعت ممکن است حاوی ناخالصی های فراوانی باشد که می توان با کمک فیلتراسیون ، اسمز معکوس و... آن ها را جداسازی نمود.

صنعت کشاورزی:

استفاده از آب در این صنعت بسیار فراو ان است. در صنعت کشاورزی و باغبانی مصرف این ماده عمدتا از طریق روند آبیاری انجام می شود. با افزایش جمعیت بشر و افزایش یافتن تولیدات کشاورزی تقاضا برای این ماده نیز روندی صعودی به خود گرفته است. با بازیافت پسماند می توان تا حدودی از این نیاز کاست و در مصرف این ماده صرفه جویی به عمل آورد.

استخراج معادن و متالوژی:

زمانی که مواد معدنی حاوی سولفید در مجاورت آب و اکسیژن قرار می گیرند می توانند آب را به راحتی اسیدی نموده و به سولفات و یا سایر فلزات آلوده نمایند. معمولا نیز برای آبهای آلوده شده در این صنعت نیز به خنثی سازی اسیدیته می پردازند و از غشا هایی مخصوص برای جداسازی فلزات کمک می گیرند.

 

  • در ادامه به طور خلاصه برای حذف این ناخالصی ها راهکار هایی پیشنهاد شده است:

نمک های موجود در خوراک و ترکیبات آروماتیک موجود در مواد شیمیایی

پالایشگاه به دلیل اینکه نمک ها خوردگی و خسارات فراوانی را به وجود می آورند در مرحله ی اول آن را از خوراک ورودی به پالایشگاه جداسازی می نمایند. برای این جداسازی از آب گم کمک می گیرند. آب داغ می تواند نمک های موجود در مواد اولیه ی خام را به خوبی از بین ببرد. اگر مواد اولیه و خوراک مورد نیاز حاوی مواد معدنی با حلالیت بالا مانند ترکیبات آرماتیکی همچون بنزن، تولوئن باشد، پساب و آب موجود در فاضلاب محتوی این مواد آلی می گردد.

جداسازی ترکیبات آروماتیک

برای جداسازی این مواد آروماتیک از آب معمولا از کربن فعال کمک می گیرند. علاوه بر ترکیبات آلی ذکر شده کربن فعال می تواند گریس، نفت و سایر مواد آلی را نیز جذب کند.

علاوه بر این از کربن فعال برای حذف هیدروکربن های سنگین از جریان های گازی سبک و یا گاز هیدروژن نیز به وفور استفاده می کنند.

حذف نیتروژن آمونیاکی به کمک روش های بیولوژیکی

به منظور حذف فنل و نیتروژن آمونیاکی محلول هیدروژن پراکسید مورد استفاده قرار می گیرد.

استفاده از کاتالیست همراه با محلول هیدروژن پراکسید می تواند مواد سمی را به خوبی جداسازی نماید.

در طی این فرایند فنل ها تجزیه پذیری خود را به مقدار قابل توجهی از دست می دهند به طوری که در طی فرایند انعقاد سازی به خوبی ته نشین می گردند و جداسازی می گردند.

حذف آلاینده های آلی و معدنی از پساب

برای حذف آلاینده های آلی و یا معدنی محلول و یا نامحلول از فرایند اسمز معکوس و همچنین اولترافیلتراسیون کمک می گیرند.

جداسازی روغن از پساب

یکی از مشکلات اساسی و عمده جداسازی روغن از آب در طی فرایند و یا هنگام نشت در خطوط لوله کشی می باشد. برای این منظور از غشاهای جداکننده استفاده می کنند.

 حذف روغن با کمک فیلتراسیون و یا فلوتاسیون نیز انجام می گیرد که این فرایند به میزان محلولیت BOD5  و غلظت فنل بستگی دارد.

فلزات سنگین

برای هر نوع استفاده ای از آب لازم است که فلزات سنگین آن جداسازی گردد. در جدول زیر فلزات سنگینی که عمدتا در این ماده وجود دارند را  با علامت ++ می توانید مشاهده نمایید.

Zn

Sn

Ni

Pb

Hg

Cu

Cr

Cd

++

 

+

++

 

+

++

++

++ فلزات با بیشترین درصد حضور

+فلزات با درصد حضور کمتر

عناصری که بدون علامت نشان داده شده اند مقدار ناچیزی نسبت به سایر فلزات ذکر شده وجود دارند.

آلاینده های دیگر

آب می تواند شور باشد و یا از آلودگی S2- برخوردار باشد برای این منظور لازم است که قبل از جداسازی روغن طی فرایند فیلتراسیون و یا شناورسازی ، اکسیداسیون اولیه صورت پذیرد.

منبع:

Water Treatment Solutions. (n.d.). Retrieved April 8, 2019, from https://www.lenntech.com/industries/index.htm